Duurzaam wonen is gezond

Milieu en klimaat staan hoog op de maatschappelijke agenda. Logisch dat maatregelen die onze impact beperken, doorsijpelen in alle aspecten van ons leven. Ook de spreekwoordelijke baksteen in onze maag mag best wat duurzamer worden. Daar varen mens, milieu en maatschappij wel bij. Toch blijft één voordeel van verantwoord bouwen vaak onderbelicht: gezondheid. Ontdek hoe duurzaam wonen bijdraagt tot je fysieke en mentale welzijn.

Energie-investeringen lonen

De Vlaamse regering wil dat tegen 2050 elke woning even energiezuinig is als een nieuwbouw die vandaag wordt gezet. De belangrijkste reden: het milieu een dienst bewijzen door minder CO2 uit te stoten. Het spreekt voor zich dat energiebesparende maatregelen een investering vergen. Gelukkig betaalt die zichzelf op termijn terug in de vorm van een lagere energiefactuur. Bovendien heb je in veel gevallen recht op premies en subsidies. Denk aan een verminderde onroerende voorheffing naargelang je E-peil lager is. Tel daar nog bij dat huizen met een gunstig EPC (energieprestatiecertificaat) meer waard zijn op de woningmarkt.

Brede kijk op duurzaamheid

Duurzaam bouwen gaat veel verder dan efficiënt omgaan met energie. Ook het gebruik van water, ruimte en materialen hebben een impact op je ecologische afdruk. Compacter wonen, optimaal ruimtegebruik, slim omspringen met (regen)water, natuurlijke materialen hanteren, … het zijn maar enkele van de mogelijkheden om het bouwproces te vergroenen. Wat veel mensen niet weten, is dat die keuzes ook je gezondheid beïnvloeden. Wie woont of werkt in een verouderd, slecht geïsoleerd en geventileerd pand, kan daar letterlijk ziek van worden.

Ziekmakende gebouwen

Ooit al gehoord van de term Sick Building Syndrome? Die verwijst naar gezondheidsklachten door “gebouwmankementen”. Typische boosdoeners zijn:

  • onjuiste klimaatbeheersing
  • onvoldoende ventilatie
  • blootstelling aan chemische stoffen
  • geluidsoverlast
  • slechte verlichting

Al deze euvels leiden tot een slecht binnenklimaat dat op zijn beurt lichamelijke gezondheidsklachten triggert en stress veroorzaakt. Ben je van plan om te bouwen, verbouwen of je woning uit te breiden? Besteed dan zeker voldoende aandacht aan ingrepen die het milieu, je energierekening, je comfort én je gezondheid ten goede komen.

Verantwoorde materialen

Denk bij de keuze van je bouw- en afwerkingsmaterialen goed na over de schadelijke stoffen die mogelijk vrijkomen. Alsmaar meer producten dragen labels die je iets vertellen over de criteria waaraan ze voldoen. Van het energieverbruik tijdens het productieproces tot de samenstelling van de materialen. Vraag ook advies aan je leverancier. En draag voor de veiligheid passende beschermingsmiddelen (zoals een stofmasker) tijdens de werkzaamheden. Op www.vlaanderen.be vind je gedetailleerde informatie over gezond bouwen en de beste bouwmaterialen.

Ventilatie en verluchting

Een goed ventilatiesysteem voert vervuilde, vochtige lucht af en brengt verse lucht binnen. Zo vermijd je dat CO2, vocht en schadelijke stoffen zich opstapelen. Er bestaan verschillende ventilatiesystemen, elk met hun eigen kenmerken:

  • Systeem A: natuurlijke luchttoevoer en -afvoer
  • Systeem B: mechanische toevoer, natuurlijke afvoer
  • Systeem C: natuurlijke toevoer, mechanische afvoer
  • Systeem D: volledig mechanisch systeem

Vraag advies aan specialisten om te bepalen welk systeem het beste bij jouw woning en eisen past. Raadpleeg ook de overheidswebsite www.energiesparen.be met uitleg over de principes en de voor- en nadelen van de verschillende systemen.

Lucht-vochtigheid

Als de lucht die je in huis inademt te veel of te weinig vocht bevat, loop je het risico op gezondheidsklachten. Te droge lucht leidt vaak tot aandoeningen van je luchtwegen en slijmvliezen. In het omgekeerde geval ontstaan veelal schimmels, virussen en bacteriën die ziektes kunnen veroorzaken. Te vochtige lucht herken je onder andere aan afbladderende verf, houtrot en vochtplekken.

De juiste relatieve luchtvochtigheid ligt in de winter het best tussen 30 en 55 procent, en in de zomer tussen 30 en 80 procent. Met een digitale hygrometer ontdek je hoe het met de luchtvochtigheid in je woning is gesteld. Problemen vermijden of aanpakken? Laat de oorzaken onderzoeken en neem dan bouwtechnische maatregelen. En pas ook je gedrag in huis aan. Met simpele tips – bijvoorbeeld een natte handdoek op de verwarming hangen bij te droge lucht – kom je al een heel eind.

Verwarming, verlichting en geluid

Ook de temperatuur in huis heeft een effect op je comfort en welzijn, en hangt nauw samen met de luchtvochtigheid. Voor de meeste mensen is een temperatuur tussen de 20 en de 22 graden ideaal; in je slaapkamer schommelt ze het best rond de 18 graden. Met goede isolatie en zonwering help je om de temperatuur in huis makkelijker op het juiste peil te houden.

Andere zaken die je wooncomfort bepalen zijn akoestiek en verlichting. Lawaaihinder heeft immers een grote invloed op je gezondheid en je levenskwaliteit. Kies bij een nieuwbouw materialen die geluid dempen en de overdracht ervan beperken, zoals akoestische isolatie. In een bestaande ruimte kun je met raambekleding (gordijnen), tapijten en andere zachte materialen geluidsgalmen en -weerkaatsing verminderen.

Ook foute verlichting kan nefast zijn, onder andere door je slaap- en waakritme te verstoren of zelfs een slechte stemming teweeg te brengen. Over spaarlampen – in principe goed voor het milieu – verschijnen dan weer negatieve verhalen. De energiezuinige lichtbron zou giftige stoffen bevatten en elektromagnetische stralingen veroorzaken.

Onze erkende verandaspecialisten zijn je ideale bouwpartner voor een aanbouw die aan de duurzaam- heidseisen tegemoetkomt.

Tekst: Bjorn Cocquyt